Leren prompten zonder gedoe

Ik ben Rick. Ik werk al een tijd met AI in leren en ontwikkeling, en ik merk dat de meeste mensen prima prompten, maar gewoon niet weten waarom het soms werkt en soms niet. Dat gaan we hier oplossen.

Geen theorieboek, geen lijstjes met 47 tips, geen AI-goeroe-verhaal. Gewoon de bouwstenen die ik zelf elke dag gebruik, in de vorm waarin ik ze ook aan mijn kinderen zou uitleggen.

Aan het eind van deze mini snap je waarom een goede prompt bijna altijd uit dezelfde stukjes bestaat, hoe je die stukjes herkent, en vooral: wat je de volgende keer moet doen als AI je iets saais of verkeerds teruggeeft.

Een goede prompt is geen zin. Het is een stapel.

Als ik een prompt uitleg, vergelijk ik het altijd met een broodje. Je hebt een onderkant, je hebt beleg, je hebt een bovenkant. Haal er één laag tussenuit en het ding valt uit elkaar. Prompts werken eigenlijk precies zo, er zijn vijf bouwstenen die je kunt stapelen, en hoe meer je er bewust neerlegt, hoe beter het antwoord wordt.

Klik hieronder op de bouwstenen om ze één voor één toe te voegen. Je ziet de prompt rechts live opgebouwd worden, alsof je hem echt in ChatGPT zou tikken.

Tip: je hoeft ze niet altijd alle vijf te gebruiken. Maar als een antwoord tegenvalt, is er bijna gegarandeerd eentje die je vergeten bent.

Zeg wie de AI is. En laat zien wat je bedoelt.

Twee dingen die echt een verschil maken, en die de meeste mensen overslaan: een rol en een voorbeeld. Allebei geven ze de AI iets om zich aan vast te houden.

Rol: één zin, enorm effect

"Je bent een ervaren L&D-adviseur die schrijft voor een niet-technische HR-manager" is geen truc, het is gewoon praktisch. Het maakt dat de AI dezelfde keuzes maakt als die L&D-adviseur zou doen: welke woorden wel, welke woorden niet, welk detail eruit.

Ik gebruik dit zelfs voor dingen die niets met werk te maken hebben. "Je bent een diëtist die snapt dat ik keto doe en dat mijn kinderen mee-eten". Meteen andere recepten. Geen chiazaad in elk gerecht.

Voorbeelden: laat zien, vertel niet

Als ik uitleg dat een tekst "nuchter en direct" moet zijn, snapt AI dat half. Als ik er twee zinnen bijplak die dat al zijn, snapt hij het ineens helemaal. Dat heet few-shot prompten. Het is eigenlijk gewoon: liever één voorbeeld dan tien bijvoeglijke naamwoorden.

Wat ik zelf doe: ik plak er soms een stukje van een eerdere tekst die ik goed vond bij, met één regel erboven: "schrijf in deze stijl". Scheelt me echt elke keer drie rondjes bijsturen.

Je prompt is saai. Welke bouwsteen ontbreekt?

Situatie: je hebt ChatGPT gevraagd om een LinkedIn-post over jouw nieuwe e-learning-project. Je typte:

"Schrijf een LinkedIn post over mijn nieuwe e-learning voor prompt engineering."

Je krijgt iets terug dat begint met "In de steeds sneller veranderende wereld van AI..." en eindigt met drie emoji's die je nooit zou gebruiken. Je denkt: dit is niet mij.

Welke bouwsteen mist hier als éérste?

Wat ik zou doen als ik jou was

Niet alles onthouden. Dat is onzin, daar word je alleen maar moe van. Wel één ding doen: de volgende keer dat een antwoord van AI tegenvalt, stop even. Lees je eigen prompt terug. En vraag jezelf af welke van die vijf bouwstenen je bent vergeten.

Negen van de tien keer is het rol of voorbeeld. Gewoon omdat we haast hebben en denken "hij snapt me wel". Maar hij snapt je niet, hij raadt. Hoe meer je aanlevert, hoe minder hij hoeft te raden.

Drie dingen die ik je meegeef

1. Schrijf je prompt als een opdracht, niet als een vraag. "Schrijf...", "Maak...", "Geef me...". Dat werkt beter dan "Kun je misschien...". Klinkt bot, is het niet.

2. Plak een voorbeeld mee als je een toon wil. Eén alinea in de stijl die je wil, met "schrijf in deze stijl" erboven. Dit is het grootste verschil tussen iemand die twee jaar AI gebruikt en iemand die twee dagen bezig is.

3. Als het antwoord slecht is, verander de prompt, niet de AI. Klinkt logisch, maar de meeste mensen gaan in gesprek ("nee, korter", "nee, anders"). Veel sneller: sluit de chat, herschrijf je prompt, begin opnieuw.

En als je hier iets aan had: dit is een proeve. Er komt meer. Prompt engineering is de vaardigheid waar ik in 2026 het meest aan heb gehad, en ik deel 'm graag, omdat ik merk dat mensen veel beter worden zodra ze deze vijf stenen zien liggen.